July 27, 2008

శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి వీలునామా



పురిపండా అప్పలస్వామి గారికి,

ఇవాళ తెల్లవారేటప్పటికి నాకివాళ పక్షవాతం సందేహం కలిగింది. మీరు హైదరాబాదు నుంచి ఎప్పుడు వస్తారు?

నాగేశ్వరరావుగారికి కథల పుస్తకాలు ఇచ్చెయ్యదలచుకున్నాను. వెనక ఒకమాటు వారు సేపీకి 3.00 మూడు రూపాయలు చొప్పున బేరం చేసి స్థిర పరచుకున్నారు. ఇప్పుడు ఆ రేటున పైసలు చెయ్యండి. కుదరకపోతే మీ ఇష్టం వచ్చినట్టు పైసలు చెయ్యండి. తక్కిన పుస్తకాలున్నూ యిప్పించెయ్యండి. వారికి నాలుగు వేల చిల్లర నేను బాకీ. నవలలూ, నాటకాలూ వగైరా కాపీరైట్లూ, స్టాకు అంతా యిప్పించండి. మీకు సాధ్యమైన ధరకు యిప్పించి రుణం లేదనిపించి అదనంగా యిస్తే అది నా భార్య చేతికి ఇవ్వండి. నా కుటుంబానికి మీరే సాయం చెయ్యగలరు.

పుస్తకాల వ్యవహారం పూర్తిగా పరిష్కరించి మరీ వెళ్ళాలి మీరు. 'అనుభవాలు - 2' విశాఖపట్టణం పంపాలి. పోషకులకూ తక్కినవారికీ, రాజమండ్రిలో మైలవరపూ, వింజమూరీ, రామచంద్రపురంలో దువ్వూరీ, చావలీ, వేపా వారికి మాత్రమే యిచ్చాను. వేపావారు 116 ఇస్తామన్నారు. ఇప్పుడే కొంత ఇవ్వవచ్చు. కాకినాడ సాహిత్యవేత్తగారంటే శ్రీ పార్థసారథిగారు. వారికి నా యెడ చాలా దయ. మీరు చెపితే నాకు గాని నా కుటుంబానికి గాని వారేమైనా సాయం చేసి చేయించవచ్చు.

నా కుటుంబం చెట్టుకింద వుంది. మీరు సాయం చెయ్యండి. విశాఖలో కూడా ఏమైనా వీలవుతుందేమో చూడండి. నాగేశ్వరరావుగారి వ్యవహారం మీరే పరిష్కరించడం నా ఆశ. మీరు మిక్కిలి ఘనంగా సన్మానించారు. మీకు శ్రమ మాత్రమే కలిగించాన్నేను. శ్రీ సింహాచలంగారి స్నేహం నాకు మహా మేరువు. వారికి నా కృత జ్ఞత సరిగా చూపించలేకపోయాను.

మీకు నేను బరువైనట్టే నిశ్చయం. మీలాగ మనసిచ్చిన వారు నాకు మరొకరు లేరు. మీ రుణం తీర్చుకోలేను. అది తీర్చుకోవడానికైనా మరో జన్మం బెత్తుతాను. ఒకటి కాదు, పది, వంద ఎత్తుతాను. ఒక సామాన్యుడికి మీరూ, సింహాచలం గారూ కనకాభిషేకం చేయించారు. ఇది నాకు పరమేశ్వరుడు చేయించలేనిది. ఇలాంటి స్థితిలో నేను భారం అయిపోతున్నాను. విచారించను. అది తీర్చుకోవడానికైనా మరో జన్మ యెత్తుతాను కనక.

నాకేమీ విచారం లేదు. నా భార్య నన్ననేక విధాల కాపాడింది. చిన్నప్పణ్ణుంచీ దాన్ని కష్టపెట్టాను గాని సుఖ పెట్టలేకపోయాను. ఇప్పుడు ఇక ఆ వూసే లేదు కదా?

నిరర్థక జన్మ అయిపోయింది నాది.

రచనలయినా సాపురాసి అన్నీ జాతికి సమర్పించుకోలేకపోయిను.

పరమేశ్వరుడు మీకు సకల సుఖాలూ కలిగించాలి. సారస్వత సేవలో మీకు సాఫల్యం పూర్తిగా కలిగించాలి. మీ కలం జాతిని ఉద్ధరిస్తుంది.

శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి

* * *

ఈ ఉత్తరాన్ని పొద్దున్న సిటీ సెంట్రల్‌ లైబ్రరీలో ఏదో లేఖా సంకలనంలో చదివాను. చాలా దిగులుగా అనిపించింది. శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారి రాతలంటే నాకు చాలా యిష్టం. For some months, I have been digging him thoroughly. ఆయన కథలు చదువుతూ, ఆ కథల వెనుక ఆయన్ని ఊహించుకుంటే ఒక రాజసం నిండిన ఆకారం తలపుకు వస్తుంది. జీవత్వం తొణికిసలాడే పాత్రల్ని (వాటి నుదుటి రాతల్నీ) తన గుప్పెట్లో పెట్టుకుని ఆడిస్తున్న ఆయన ఠీవి చూస్తే ముచ్చటేసుకొస్తుంది. వట్టి సంభాషణలతోనే సంక్లిష్టమైన కథాగమనాన్ని అలవోకగా స్ఫురింపజేయగల ఆయన నైపుణ్యం, కొటేషన్ల మధ్య నాలుగు చుక్కలతోనే ఎంతో మాట్లాడించగల చాతుర్యం ఒక్కోసారి వళ్ళు జలదరించేలా చేస్తాయి. అక్షరాల్ని మచ్చిక చేసుకుని వాటితో సాముగిరిడీలు కొట్టించగల ఆయన దర్పం మనస్సులో గౌరవభావాన్ని తట్టి లేపుతుంది.

ఈ ఉత్తరంలో లాంటి జాలిగొలిపే పంక్తులు ఆయన సృష్టించిన పాత్రలు పలికితే అంగీకరించేవాణ్ణేమో; కాని స్వయంగా ఆయన నుండి రావడం దిగమింగలేని బాధను కలుగజేసింది. మనం గౌరవించే వాళ్ళకి ఏదైనా అవమానం జరిగితే మనలో రగిలే కోపం లాంటిది కలిగింది. కాని కోప్పడితే ఎవరి మీద పడాలి. స్థల కాలాల మీద పడాలి. వేరే జన్మ స్థలం, వేరే జీవిత కాలం శ్రీపాదని వేరే స్థాయిలో ఉంచేవేమో; ఆయన్నిలా రేట్లకు, రుణాలకూ చింతించేలా చేసేవి కాదేమో. ఆయనంటూ మరో జన్మెత్తాల్సి వస్తే అది ఎవరి రుణమో తీర్చుకోవడానికి కాదు. It would be a condescention on his part to do that. భూమ్మీద పాపం పెచ్చుమీరినపుడు దేవుడు మరో అవతారం ఎత్తుతాడంటారు. అలాగే మన జీవితాల్లో రసత్వం పూర్తిగా ఇంకిపోయి హృదయాలు నెర్రెలు బారినపుడు, కనీసం మనలో పాఠకుల జీవితాల్ని రసప్లావితం చేయడానికి ఆయన మరో జన్మ ఎత్తాలి. అది ఆయన బాధ్యత కాదు, మన భాగ్యం.

రచయిత తన చుట్టూ వున్న ప్రపంచంలోంచి అనవసరమైన పిప్పిని వేరు చేసి, అవసరమైన సారాన్ని పిండి తీసి తన రచనల్లో ఓ సమాంతర ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తాడు. అందులోకి పాఠకుణ్ణి ఆహ్వానిస్తాడు. ఇద్దరూ ఆ ప్రపంచాన్ని పంచుకుంటారు. ఇది నిజమైన ప్రపంచం. ఇదే శాశ్వతమైన సత్యం. In a world thickly covered with meaningless pulp, this is what the underneath essence that really counts. This is the essential world. A world sans superficiality. కానీ దేన్నైతే అనవసరమైన పిప్పి అంటున్నామో, మీనింగ్‌లెస్‌ పల్ప్‌ అంటున్నామో దానికి మనల్ని మాయలో పడేసే శక్తి ఉంది, తనే నిజమని భ్రమింపజేసే గుణం ఉంది. మన జీవితాల్లో పెద్ద విషాదం అదే. సారాన్ని వలకబోసి పిప్పిని భద్రంగా దాచుకుంటూ వస్తాం. మనం కూడగట్టుకుంది ఏమిటో ఏ చచ్చేటపుడో స్ఫురణకు వస్తుంది. అపుడిక వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే ఒక పూర్తి జీవితం వ్యర్థమైపోయిందన్న నిజం అవగతమౌతుంది. దేన్నో సమర్థంగా నిర్మిస్తూ వస్తున్నామనుకుంటాం. వెనక్కి తిరిగి చూస్తే వట్టి శిథిలాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. మరిక్కడ తన మలిసంధ్యలో శ్రీపాద ఏ శిథిలాలు చూసుకొని చింతిస్తున్నాడు? నన్నడిగితే ఇదో సంధి ప్రేలాపన లాంటిది మాత్రమేనంటాను. శ్రీపాద గురించి శ్రీపాద కన్నా, ఆయన సన్నిహితుల కన్నా, సాహితీ మిత్రులకన్నా, సమకాలీనులందరికన్నా ఎక్కువ నాకు తెలుసు. నాకే కాదు ఆయన సాహిత్యాన్ని దగ్గరగా చదివిన ఏ పాఠకునికైనా తెలుస్తుంది. (ఏ రచయితనైనా వ్యక్తిగా దగ్గరగా అర్థం చేసుకునేది పాఠకులే అనుకుంటాను. మిగతా వారంతా పైపైనే చూడగలరు, అతని సారం అందేది మాత్రం పాఠకులకే. అందుకే, కాఫ్కా గురించి ఫెలిసీ కన్నా, మాక్స్‌ బ్రాడ్‌ కన్నా ఎక్కువ నాకే తెలుసనుకుంటాను.) ఇందాకే చెప్పినట్టు జీవిత సారాన్ని కప్పి ఉంచే అర్థం లేని పిప్పికి మనుషుల్ని భ్రమలో ముంచేసే శక్తి ఉంది. కొన్ని బలహీన క్షణాల్లో ఎంత ధీమంతుని చేతనైనా తనే నిజం అని ఒప్పించే శక్తి ఉంది. బహుశా అలాంటి కొన్ని బలహీన క్షణాల్లోనే ఈ ఉత్తరంలోని "నిరర్థక జన్మ అయిపోయింది నాది'' లాంటి పంక్తులు ఈ కథక చక్రవర్తి కలం నుండి వెలువడ్డాయనుకుంటా. ఒక పాఠకునిగా శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారి ప్రపంచం నాకు తెలుసు. అక్కడ కళకు, మానవత్వానికీ అగ్రస్థానం. అక్కడ అంకెలకు ఏ విలువా లేదు. తంగిరాల శంకరప్పను రాజ భటులు మెడపట్టి బయటకు గెంటేసినా అంత మొండిగా రాజు గారితో ఒక్కసారి చదరంగం ఆడాలని పరితపించింది ధనాన్నో అగ్రహారపు దానాన్నో ఆశించి కాదు; తన చదరంగపు కళను తాను మరో మెట్టెక్కి ఆస్వాదించడానికి. 'మార్గదర్శి' లాంటి కథల్లో కూడా ఆయన చెప్పేది డబ్బు సంపాదించడమనే కళ విలువే గానీ డబ్బు విలువ కాదు. కానీ ఏమైనా కాసేపు నాకో టైం మిషీన్‌ ఉండుంటే బాగుండుననిపించింది. నా నెల జీతం తీసుకెళ్ళి రామచంద్రపురంలో ఆయనింటి గుమ్మంలో వదిలేసి వచ్చి వుండేవాణ్ణి.

1 comment:

  1. ఎంత గొప్ప వ్యక్తి అయినా కొన్ని తప్పవేమో.
    మ్మ్మ్!! సందేహమే లేదు.తప్పనిసరిగా తప్పవు.

    ReplyDelete