August 18, 2008

రాయల ప్రపంచ అట్లాసు ఆధారంగా తాత్త్విక మీమాంస (పార్టు -2)

నా ముందు పోస్టులో ఈ ప్రపంచంలో ప్రతీ విషయాన్ని జస్టిఫై చేయగల ఒకే అంతస్సూత్రం గురించి, ఈ ప్రపంచాన్ని స్పష్టంగా చూపించగల ఒకే ఒక్క vantage point గురించీ ఏదో రాసేను. మొన్నో రోజు అట్లాసు తిరగేస్తుంటే అలాంటి అంతస్సూత్రం పట్టుబడిన క్షణమేదో నా మీదగా పాకిపోయినట్టనిపించింది. క్షణకాలం పాటు ఆ vantage point దగ్గర నిలబడ్డ అనుభూతి కలిగింది. క్షణం పాటే; మళ్లీ అంతా మామూలే. దీన్నే జాయిస్‌ epiphanic moment అంటాడేమో. విషయానికొస్తే, ఆ అట్లాసులో సౌరమండలాన్ని గురించి ఒక పేజీ ఉంది. అందులో సూర్యుడు, నవగ్రహాల సాపేక్ష పరిమాణాల్ని అర్థమయ్యేలా చూపించడానికి వరుసగా (ప్రక్క ప్రక్కన) వాటి బొమ్మలు వేసారు. అందులో సూర్యుడి ప్రక్కన భూమి ఎలా ఉందంటే, ఒక ఫుట్‌ బాల్‌ ప్రక్కన సగ్గుబియ్యం గింజ పెట్టినట్టు ఉంది. ఆ ప్రక్కనే మన పాలపుంత బొమ్మ వేశారు. ఈ పాలపుంతలో ఉజ్జాయింపుగా పదివేల కోట్ల నక్షత్రాలు ఉంటాయట. వీటిలో సూర్యుడెక్కడ ఉన్నాడో చిన్న బాణం గుర్తుతో సూచించారు. ఆ బాణం గుర్తు సూచించిన చోట కంట్లో నలుసంత కనపడీ కనపడనట్టున్నాడు సూర్యుడు. మన పాలపుంత ఆసియా ఖండమంతా పెద్దది అనుకుంటే, అందులో ఓ చోట గుండు సూది గుచ్చినంత స్థలం మన సౌర కుటుంబం ఆక్రమిస్తుందట. ఈ పాలపుంత లాంటి గెలాక్సీలు ప్రస్తుతం మనకి తెలిసి (అంటే మనకు టెలిస్కోపులో కనపడేవి) మరో పది కోట్లున్నాయి.

ఆ పేజీలోనే క్రింద సూర్యుడి జీవిత కాలం గురించి చిన్న పేరా రాసారు. సూర్యుడు ఇప్పటికే నడి వయస్సు కొచ్చేసిన నక్షత్రమట. వయస్సు పెరిగే కొద్దీ దీని ఆకృతి మారుతుందట. ఒక ఐదు బిలియన్‌ సంవత్సరాల తర్వాత, సూర్యుని కేంద్రకంలో ఉన్న హైడ్రోజన్‌ అంతా హీలియంగా మారిపోయాక, సూర్యుడు ఉబ్బడం మొదలుపెడతాడట. ఎంతగానంటే, ఇప్పుడున్న పరిమాణానికి మరో నూటయాభై రెట్లు పెరిగిపోతాడట. ఒక్కసారి ఊహించండి, మనం రోజూ చూసే ఆకాశంలో రోజూ చూసే సూర్యుడు నూటయాభై రెట్లు పెరిగిపోతే...! కాని ఇది ఒక ఊహే. ఎందుకంటే అది చూడటానికి మనం ఉండం కదా. మాడి మసై పోతాం. సరిగ్గా ఈ పేరా చదువుతున్నపుడే ఇందాక నేనన్న ఎపిఫానిక్‌ మూమెంట్‌ లాంటిది అనుభూతికొచ్చింది.

గత పోస్టులో నేను నన్నొక మెగలోమానియాక్‌గా అభివర్ణించుకున్నాను. నిజానికి నేనే కాదు, మనుషులంతా మెగలోమానియాక్‌లే. విశ్వంలో తమ ఉనికి గురించి అతిగా ప్రాముఖ్యతనిచ్చుకోవడం వల్లే ఇన్ని సందేహాలు, సంశయాలు. కాని మనకంత సీన్‌ లేదు. ఈ సూర్యుణ్ణే తీసుకోండి. ఈ మండే పదార్థం లేకపోతే మనం లేము. భూమిపై మానవ జాతి ఆవిర్భావానికి, మనుగడకు ఇది ఆయువుపట్టు. కాని అనంత విశ్వపు కాలగమనంతో పోల్చి చూస్తే ఈ సూర్యుని జీవితకాలం అనేది చాలా స్వల్ప కాలికమైన విషయం; సూర్యుని పుట్టక గిట్టుక అనేవి పెద్ద లెక్కలోకి రాదు. A mere fleeting phenomena. దీనిలో ఉన్న హైడ్రోజన్‌ అణువులన్నీ పూర్తిగా హీలియంగా మారిపోతే సరి, దీని పనైపోతుంది. దాంతో పాటే మన పనైపోతుంది. ఒక్కసారి ఈ కోణంలోంచి ఆలోచిస్తే మానవ జన్మ ఎంత చిన్న విషయమో, ఎంత యాదృచ్ఛికమో అర్థమౌతుంది.

ఉదాహరణకి, ఇంట్లో బ్రెడ్‌ని వాడకుండా మూల వదిలేసేమనుకోండి; కొంతకాలానికి దానిమీద బాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు పుడతాయి. ఆ బ్రెడ్డు మీద ఆధారపడి బతుకుతుంటాయి. మనం ఆ బ్రెడ్‌ పాకెట్‌ని బయటపడేస్తే, దాంతో ఆ బ్రెడ్‌ మీద శిలీంధ్రాలూ అంతరించిపోతాయి. బ్రెడ్‌ మీద బతకడానికి అనువైన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి కనుక శిలీంధ్రాలు పుట్టాయి. అలాగే భూమ్మీద బతకడానికి అనువైన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి కనుక మనం మనుషులం పుట్టాం. ఒక మనిషికి సంబంధించినంత వరకూ తన నిలవ రొట్టె, దాని మీద బతికే శిలీంధ్రాల మనుగడ ఎంత అల్పమైన విషయమో, అలాగే ఈ విశాల విశ్వానికి సంబంధించినంత వరకూ ఈ భూమి, ఈ భూమ్మీద బతికే మనుషుల మనుగడ అంతే అల్ప విషయం. హఠాత్తుగా మన గెలాక్సీలో ఏ మూలనో సంభవించిన పెద్ద పేలుడు రేపు సౌర కుటుంబాన్ని తాకి భూమి అంతా చిన్నాభిన్నమైపోయినా మన ల్ని పట్టించుకునే నాథుడెవడూ లేడు. Because, this universe— this mad, irrational universe— don't give a shit about you and your tiny little existence.

అయితే రొట్టె మీద శిలీంధ్రాలకి మనకీ తేడా ఏంటంటే, అవి తమ జన్మ మూలాల గురించి, తమ ఉనికి పరమార్థం గురించీ ఆలోచించవు. మనిషికి మెదడు ఉంది కనుక ఆలోచిస్తాడు. ఈ ఆలోచనే మనిషి మెగలోమానియాకు అసలు కారణం. ఈ మెదడే సృష్టిలో మనిషి అస్తిత్వం కేవలం యాదృచ్ఛికమన్న నిజాన్ని మన చేత అంగీకరించకుండా చేస్తుంది. మనకి మనం ఆపాదించుకున్న ప్రాముఖ్యతే మన అసలు విలువేంటో తెలీకుండా మరుగు పరుస్తుంది. సృష్టి కాలగమనంతో సాపేక్షంగా పోల్చి చూస్తే భూమ్మీద మానవజాతి ఆవిర్భవించడానికి, అంతరించడానికీ మధ్య ఉన్న కాలం, మనకి ఒక సంవత్సరంలో అరసెకను ఎంత చిన్నదో అంత కన్నా చిన్నది. మన భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి ఒక రోజు పడుతుంది. మన పాలపుంత తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి 22 మిలియన్‌ సంవత్సరాలు పడుతుందట. భూమ్మీద మనిషి ఆవిర్భవించి మాత్రం 6 మిలియన్‌ సంవత్సరాలే అవుతుంది. అంటే పాలపుంత తన చుట్టూ తాను ఒక రౌండ్‌ కొట్టే సరికే మానవ జాతి పుట్టడం అంతరించిపోవడం కూడా పూర్తయిపోతాయన్నమాట.

ఇందాక నేను చెప్పిన vantage point ఇదే. ఒక్కసారి ఇక్కడకొచ్చి నిలబడండి, చాలా వరకూ అర్థమైపోతుంది. ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి తత్త్వ శాస్త్ర పుస్తకాల్లో మునిగి తేలాల్సిన అవసరం లేదనుకుంటా. రాయల ప్రపంచ అట్లాసు తిరగేస్తే చాలు; ప్రపంచం అర్థమైపోతుందని చెప్పను గానీ, ప్రపంచం అర్థం వెలకాల్సినంత గొప్పదేం కాదని అర్థమవుతుంది; అసలు దీనికంతా ఓ అర్థమూ పాడూ లేకపోయినా అంత బాధపడాల్సిందేమీ లేదని ఓదారుస్తుంది.

మన అదృష్టం ఏంటంటే, ఈ తాత్కాలిక (transient) ప్రపంచంలో మన ఉనికి అర్థ రహితం అన్న స్పృహ (awareness) మనకి నిత్యం ఉండదు. కొన్ని కొన్ని ఆకస్మిక క్షణాల్లోనే మనకి ఆ స్పృహ కలుగుతుంది. మిగతా సమయమంతా ఒకరకమైన మరుపుతో జీవితాన్ని గడిపేస్తాం. ఈ మరుపు నిజానికి ఒక వరం. ఈ మరుపే మన చేత చదువులు చదివిస్తుంది, ఉద్యోగాలు చేయిస్తుంది; పెళ్ళిల్లు, ప్రత్యుత్పత్తి, పిల్లల పెంపకం ఇవన్నీ చాలా ముఖ్యమైన విషయాలని నమ్మిస్తుంది. ఇవన్నీ అలవాటుగా చేసుకొని మనం మన ఉనికిలో అర్థరాహిత్యాన్ని మర్చిపోగలుగుతాం. అందుకే అన్నాను habit is heaven అని. అలవాటు నుంచి బయటకొచ్చి బతకాలనుకుంటే మనది చాలా ఒంటరి బతుకైపోతుంది. దాన్ని మన చుట్టూ మనుషులూ సపోర్ట్‌ చేయరు; మన చుట్టూ ఉన్న విశ్వం కూడా ఎలాంటి కాంపెన్సేషనూ చూపదు, సరికదా భయపెడుతుంది. కాని, బుజ్జగించి నిద్రపుచ్చే అలవాటనే అబద్దం కంటే, భయపెట్టినా నిజమే కావాలనే వాళ్ళు కొంతమంది ఉంటారు- శ్యామ్యూల్‌ బెకెట్‌ లాంటి వాళ్ళు. వాళ్ళ విషాదం ఈ ప్రపంచంలో అన్ని విషాదాల్లోకీ అర్థవంతమైన విషాదం.

"పుట్టుక, చావు అనే రెండు చీకటి తీరాల్ని కలుపుతూ కట్టిన వెలుగు వంతెనే జీవితం'' అంటాడు కాఫ్కా. ఒకసారి ఈ వంతెనెక్కేకా చివరిదాకా నడిచి తీరాలి. వదిలి వచ్చిన తీరం పట్ల బెంగా లేదు, వెళుతున్న తీరంపై ఆశాలేదు. అసలక్కడేముందో కూడా ఎవరికీ తెలీదు. ముందు వెనకల చీకటే. కాబట్టి వంతెన మీద నడిచే కాస్త కాలాన్ని worthwhile చేసుకోవడమే మనం చేయగలిగింది. కాని ఏం చేస్తే ఇది worthwhile అయినట్టు? వందేళ్ళు బతకమని మనల్ని ఈ ప్రపంచంలో పడేశారు బానేవుంది; what do we do now? ఈ వంతెన అన్న మెటాఫోర్‌ కన్నా "మ్యూజింగ్స్‌''లో చలం ఇంకో మంచి మెటాఫోర్‌ ఇస్తాడు.

"రేపు చచ్చే నేను— ఈ స్టేషన్లో ఎక్కి పక్క స్టేషన్లో దిగిపోయే నేను— సుఖంగా కూచోక, రైలు పెట్టెలు యెందుకు ఊడుస్తూ యీ నాలుగు నిమిషాలు గడపాలి? నాకేం తెలీదు— ఈ రైలు యెక్కడికి పోతుందో, ఏమవుతుందో. ఇది శాశ్వతమనీ, దీనికో గమ్మస్థానం వుందనీ నాకు రూఢీ యేమిటి? ఇది యే బ్రిడ్జి మీద, ఏ బాంబుల క్రింద బోల్తా పడుతుందో! నేనెందుకు నా కాలాన్ని సౌఖ్యాన్ని త్యాగం చేయాలి?''

ఇక్కడ చలం కోపం సామ్యవాదులు, సంఘ సేవకుల పట్ల. పుట్టుక అనే స్టేషన్లో ఈ జీవితం అనే రైలెక్కాం; చావు అనే స్టేషన్లో రైలు దిగిపోతాం. ఒక్కసారి దిగాక ఈ రైలుతో మనకే నిమిత్తం ఉండదు. ఇప్పుడు ఉన్న కాస్త సమయాన్ని నాకు నచ్చినట్టు గడపక సోషలిష్టులు చెప్పినట్టు రైలుని, రైల్లో మిగతా ప్రయాణికుల్నీ ఉద్దరిస్తూ ఎందుకు గడపాలి- అన్నది చలం ప్రశ్న. నిజమే ఎవరికి నచ్చినట్టు వాళ్ళు గడపొచ్చు. చలం తోటి ప్రయాణికుల భార్యల్ని బుట్టలో వేసుకోవడంలో (లేదా "ఉద్దరించడంలో'') గడిపాడు. శ్రీశ్రీ స్లీపర్‌ క్లాస్‌ వాళ్ళని నిద్రలేపి "పదండి ముందుకు పదండి తోసుకు'' అంటూ ఎ.సి. కంపార్ట్‌మెంటు వాళ్ళమీదికి ఉసిగొల్పడంలో బిజీ అయ్యాడు. కృష్ణ శాస్త్రి రైల్లో ఇంతమంది అమ్మాయిలుండగా రైల్లో లేని ఊర్వశి కోసం వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తూ గడిపాడు. వడ్డెర చండీదాస్‌ ప్రయాణికుల్నందర్నీ మొత్తంగా బహిష్కరించి బాత్రూంలో తలుపేసుకుని గడిపాడు. అలాగే మీరు మీ లాప్‌ టాప్‌ మీద మీటింగ్‌కి పవర్‌ పాయింట్‌ ప్రజెంటేషన్‌ తయారు చేస్తూ గడపొచ్చు. ఇంకొకరు తోటి ప్రయాణికులతో పిచ్చాపాటీ మాట్లాడుతూ గడపొచ్చు. మరొకరు నిద్రపోతూ గడపొచ్చు. మరొకరు పల్లీలు నవుల్తూ గడపొచ్చు. నాకైతే తలుపు దగ్గర నుంచొని ప్రయాణించడం ఇష్టం. ఒకసారి ఢిల్లీ నుండి హైదరాబాద్‌ దాకా పూర్తి ప్రయాణాన్ని రిజర్వేషన్‌ ఉన్నా తలుపు దగ్గరే నుంచుని/కూర్చునే ప్రయాణించాను. నాకు కిటికీ సీటు కూడా సరిపోదు. ఊచలు అడ్డు రావడం ఇష్టం ఉండదు. కిటికీలోంచి ప్రదేశాల్ని చూడటం ఏదో టీవీలోంచి చూసినట్టుంటుంది. అలా కాదు, నాకా ప్రదేశాల్లో భౌతికంగా ఉన్న అనుభూతి కావాలి. తలుపు దగ్గరే అది సాధ్యమౌతుంది. నిజంగా మనం ఎపుడూ చూడని ప్రదేశాల్లోంచి వాటికి మాత్రమే ప్రత్యేకమైన ఫ్లేవర్నేదో మనలోకి తీసుకుంటూ వాటి మధ్య నుంచి వేగంగా దూసుకుపోవడం భలే అనుభూతి. రైల్లోనే అది సాధ్యం. అందుకేనేమో, నాకు రైల్లో ఉన్న ఛార్మ్‌ ఇంకెందులోనూ కనపడదు. మార్సెల్‌ ప్రోస్ట్‌ ఐతే ఇంకా అల్ప సంతోషి (లేదా— అఫ్‌కోర్స్— మనందరికన్నా తీవ్రమైన భావనా శక్తి ఉన్న వ్యక్తి). అందుకే, కేవలం రైల్వే టైంటేబిల్స్‌ చదవడంలోనే ఆ ఆనందం కలుగుతుందంటాడు: "Oh! the sweet caress of all those names of villages and towns in the railway timetables, the charming evocation of lands of lightness and life that I will never visit. . . ."

నాకు రాహుల్‌ సాంకృత్యాయనంత ధైర్యం లేదుగాని ఉంటే నా జీవితాన్ని ఫలవంతం చేసుకోవడానికి నేను వెంటనే చేయాల్సిన పనొకటుంది. ఉద్యోగాన్ని వదిలేసి దేశ దిమ్మరి. . . కాదు కాదు, ప్రపంచ దిమ్మరి కావడం. నా ఉద్దేశ్యం యాత్రికుడిలాగా కాదు; బైనాక్యులరో, కెమెరానో చేతపుచ్చుకుని, హోటళ్ళలో తింటూ, అవుట్‌ సైడర్‌గా కాదు. ఎక్కడి కెళ్తే అక్కడ ఇమిడిపోవాలి. కృష్ణ శాస్త్రి "ఆకులో ఆకునై, పూవులో పూవునై. . .'' అంటాడు చూడండి, అలా కలిసిపోవాలి. At the fatal end, I should feel at home with the world that I had lived in. ప్రపంచాన్ని చూడటం కాదు, తెలుసుకోవాలి. అది నా ఐడియల్‌ జీవితం. నా ఉద్దేశ్యంలో అదే జీవితం పరమార్థం. నాకే కాదు, ఎవరికైనా ప్రపంచాన్ని తెలుసుకోవడమే హైయ్యస్ట్‌ ఐడియల్‌. నబకోవ్‌ తనకో రచయితగా ఓ గొప్ప రచన పూర్తి చేసినప్పటికన్నా, లెపిడోప్టెరిస్టుగా ఓ సీతాకోక చిలుక జాతిని ఖచ్చితంగా నిర్థారించగలిగినప్పుడే ఎక్కువ ఆనందం కలుగుతుందంటాడు. రచయిత కేవలం ప్రపంచానికి అద్దం పడతాడు. శాస్త్రవేత్త మాత్రం ప్రపంచం చూపించే భ్రమా పూరితమైన అద్దాల్ని ఛేదించి లోపలికి దూసుకుపోతాడు. ఎలా చూసినా శాస్త్రవేత్తల తరువాతే కళాకారుల స్థానం. ఈ ప్రపంచంలో పుట్టి ఈ ప్రపంచాన్ని తెలుసుకోకుండానే చచ్చిపోతే ఎలా? అయితే మళ్ళీ ఇందులోనూ తికమక ఉంది. ప్రపంచాన్ని తెలుసుకోవడానికి స్థలం మనకు సహాయపడుతుంది గానీ, కాలం మనకు సహాయపడదు.

స్థల, కాలాలంటూ రెండూ ఏవో చాలా దగ్గరి విషయాలన్నట్టూ చెప్తారు గానీ రెంటికీ చాలా దూరముంది. ఈ భూమ్మీద మనం స్థలాన్నే జయించగలం, కాలాన్ని జయించలేం. ఈ ప్రపంచంల్లో స్థలాన్నే తెలుసుకోగలం, కాలాన్ని తెలుసుకోలేం. ఉదాహరణకి, ఇంట్లో మా అమ్మ చిన్నప్పటి ఫోటో ఒకటి ఉంటుంది. ధవళేశ్వరం బాలికోన్నత పాఠశాలలో పదవతరగతి పూర్తయిన తర్వాత తీయించుకున్న గ్రూప్‌ ఫోటో. టీచర్ల వెనుక వరసగా నిలుచున్న అమ్మాయిల మధ్య, రెండు జళ్ళతో, పరికిణీ-ఓణీ వేసుకుని నుంచునుంటుంది. భలే ముద్దొస్తుంది. వీలైతే ఒక్కసారి వాళ్ళ క్లాసులోకి వెళ్ళి అందరిముందూ పదిహేనేళ్ళ ఆ రెండు జెళ్ళ పిల్లని గట్టిగా "అమ్మా'' అని పిలవాలనుంటుంది; బిత్తరపోయిన ఆ మొహాన్ని ఓసారి చూడాలనుంటుంది. చూడలేను కదా. అలాగే మా మొండిదాన్ని కూడా. ఓ పదిహేనేళ్ళ వెనక్కి పోయి, బహుశా అప్పటికి పదేళ్ళున్న తనని స్కూలు కెళ్తుంటే ఆపి, చాక్లెట్లు ఏవో ఇచ్చి మంచి చేసుకుని "మరో పదిహేనేళ్ళ తర్వాత నేన్నీకు పది పేజీల ప్రేమ లేఖ రాయబోతున్నాను దయచేసి ఒప్పుకోవే'' అని బతిమాలాలని ఉంటుంది. ఇప్పుడు జీవితాన్నే ఇచ్చేస్తానన్నా నా కక్కర్లేదంటుంది, కనీసం చాక్లెట్‌కయినా లొగుతుందేమో చూడాలి. అలాగే సరిగ్గా 1912 ఆగస్టు పదమూడో తారీకున జర్మనీలో ప్రేగ్‌ పట్టణానికి వెళ్ళాలనుంది. యథాతథంగా ఆ రోజు రెండింటికి ఆఫీసు నుండి వస్తున్న కాఫ్కాను అటకాయిస్తాను. "ఈ రాత్రి మీ ఫ్రెండ్‌ మాక్స్‌ ఓ విందు ఇవ్వబోతున్నాడు. అక్కడ మీరు మీ హృదయాన్ని కాస్త జాగ్రత్తగా దాచుకోండి, లేదంటే ఓ అమ్మాయి ఎత్తుకె ళ్ళిపోగలదు'' అని హెచ్చరిస్తాను. మళ్ళీ 2008కి తిరిగి వచ్చేసి, నా దగ్గరున్న కాఫ్కా డైరీలు తిరగేసి, ఆ ఎంట్రీ దగ్గర కాఫ్కా తనకు వీధిలో ఎదురైన ఓ అద్భుతమైన సైకిక్‌ గురించేమన్నా ప్రస్తావించాడేమో చూస్తాను. ఇదీ కాకపోతే తిన్నగా పదమూడో శతాబ్దానికి గోబీ ఎడారి వెళిపోవాలనుంది. వెళ్ళి చంఘీజ్‌ ఖాన్‌ సైన్యంలో రిక్రూట్‌ అయిపోతాను. గుర్రాలు, గుడారాలు, తార్తారు పడుచులు, చీనా చక్రవర్తి మీద యుద్ధాలు- భలే ఉంటుంది కదూ. మేధావుల అజమాయిషీ చూసి చూసి విసుగెత్తింది; ఇప్పుడు భవన నిర్మాణాల్లో కూలీలు, హోటళ్ళలో వెయిటర్లు, ఆటో డ్రైవర్లు, సెక్యూరిటీ గార్డులూ అప్పుడు సైన్యాధ్యక్ష పదవుల్లో ఉంటే ఓ సారి చూడాలనుంది. (బలవంతుడు బలహీనుణ్ణి దోచుకునే అప్పటి సమాజాన్ని బార్బేరియన్‌ సమాజం అన్నారు. కాని ఇప్పుడూ బలవంతుడు బలహీనుణ్ణి దోచుకుంటూనే ఉన్నాడు. కాకపోతే ఇదంతా ఇంటెలెక్చువల్‌ బార్బేరియనిజం.) సరే ఇలా చాలా ఆశలున్నాయి. కానీ ఏం చేస్తాం! ఈ ప్రపంచంలో బతకడానికి ఏ స్థలాన్నైనా ఎంచుకోవచ్చు, కాని కాలాన్ని మాత్రం ఎంచుకోలేం. We are all prisoners of time. ఆగండాగండి! నిజానికి ఇది కూడా సరైన వాదన కాదేమో. కాలమే కాదు, స్థలం కూడా మన చేతుల్లో లేదేమో. ఎందుకంటే, ప్రపంచంలో మనం ఎక్కడైనా బతకగలం, కాని విశ్వంలో మాత్రం భూమిపైనే బతకగలం. I guess then, we are all prisoners of space too. నువ్వు ఫలానా 1980ల్లో పుట్టి 2060 దరిదాపుల వరకూ (Oh! the greedy me!) ఫలానా భూమ్మీద బతుకు అని పడేస్తే చచ్చినట్టు బతకాలన్నమాట. ఎన్నుకునే అవకాశం ఇసుమంత కూడా లేదన్న మాట.

0 స్పందనలు:

మీ మాట...