August 10, 2008

How I messed up an essay అను తడబడిన తాత్త్విక మీమాంస

కాఫ్కా కథొకటుంది. పేరు `ద గ్రేట్‌ వాల్‌ ఆఫ్‌ చైనా'. చైనా గోడ నిర్మాణం ఆ కథకు నేపథ్యం. చైనా ఉత్తర భాగం నుంచీ దక్షిణ భాగం వరకూ కొన్ని వేల మైళ్ళు ఈ గోడ కట్టాలి. చైనా చక్రవర్తి ఆజ్ఞతో లక్షలమంది కూలీలు కలిసి ఆ గోడను కడుతూంటారు. కాని దాన్ని ఒక తీరుగా మొదట్లో మొదలుపెట్టి చివరికంటా కట్టుకుపోరు. మధ్యలో అక్కడ కాస్తా ఇక్కడ కాస్తా ముక్కలు ముక్కలుగా కడుతూంటారు. ఎలాగో చెప్తాను: ఒక ఇరవై మంది కూలీల గుంపు కలిసి ఇటు నుండి ఓ ఐదొందల మీటర్ల పొడవు గోడ కడతారు. ఇంతలో అటు నుండి అంతే పొడవు గోడను మరో ఇరవై మంది కూలీల గుంపు కట్టుకుంటూ వస్తారు. తర్వాత ఈ రెండూ అతికి కడతారు. అయితే అతుకులు కలిపిన తరువాత మళ్ళీ గోడను అక్కడ నుంచే కొనసాగించరు. కూలీలను వేరే చోటకు తరలించి అక్కడ వేరే ముక్క ప్రారంభిస్తారు. చక్రవర్తి రాజధాని నుండే ఈ పనంతా పర్యవేక్షిస్తూంటాడు. ఈ అతుకులు ఎక్కడ కలపాలి, గోడ ఎంత ఎత్తు కట్టాలి, ఒక ముక్క కట్టిన తర్వాత కూలీలను మళ్ళీ వేరే ముక్క కట్టడానికి ఎక్కడకు పంపాలి— ఇవన్నీ చక్రవర్తికి మాత్రమే తెలుస్తాయి. చక్రవర్తి నుంచి వచ్చే ఆదేశాల అనుసారంగా కూలీలు కడుతూపోతూంటారు.

వరసగా కాకుండా ఇలా ముక్కలు ముక్కలుగా ఎందుకు కడతారన్న దానికి నేరేటర్‌ ఓ కారణం చెపుతాడు. గోడ ఒకటీ రెండూ కాదు కొన్ని వేల మైళ్ళు కట్టాలి. అన్ని వేల మైళ్ళు అంత పెద్ద గోడను వరసాగ్గా కడుతూ పోతే పూర్తి కావడానికి చాలా కాలం పడుతుంది. అది పూర్తి కాక మునుపే కూలీల జీవితం పూర్తయిపోతుంది. చివరకు వాళ్ళు ఆ పనిని పూర్తి చేయలేకపోయామే అన్న అసంతృప్తితోనే చనిపోతారు. అలా కాకుండా ముక్కలు ముక్కలుగా కట్టారనుకోండి, ఒక ఐదువందల మీటర్ల ముక్కను ఐదు సంవత్సరాల్లో కట్టేస్తారు. ఇలాగైతే వారికి ఏదో పూర్తి చేసామన్న సంతృప్తి మిగులుతుంది. చనిపోయే ముందు తమ జీవితమంతా దేనికి ఖర్చయిందీ అని వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే సమాధానంగా ఒక కాంక్రీట్‌ ఎవిడెన్స్‌లాగా వారి ముందు పూర్తయిన ఓ గోడ కనిపిస్తుంది.

నేరేటర్‌ ఈ వివరణ ఇచ్చేటపుడు నేను కథలో ఈ భాగాన్ని ప్రపంచానికి అన్వయించుకున్నాను. ఆ కూలీల స్థానంలో మనల్నుంచుకుని మొత్తం సినేరియోని ప్రపంచానికి అన్వయిస్తే, ఈ ప్రపంచమూ చైనా గోడంత భారీ నిర్మాణమే. దీన్ని మొత్తంగా చూడాలనుకుంటే చూడలేం. చూడటం అంటే నా ఉద్దేశ్యం కళ్ళతో చూడటం కాదు; ఈ ప్రపంచంలో ప్రతీ విషయాన్ని జస్టిఫై చేయగల ఒకే ఒక్క అంతస్సూత్రాన్ని (సత్యాన్ని) చూడగలగడం. అల్టిమేట్‌ ట్రూత్‌ అన్నమాట. అదెలా ఉండాలంటే, అది తెలిస్తే ఇక అంతా అర్థమైపోవాలి. ఒక్కసారి ఆ vantage point దగ్గరకెళ్ళి నిలబడ్డాక ఇక అంతా స్పష్టంగా కనపడాలి. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ ఈ ప్రపంచానికి అలాంటి పాయింటేమీ లేదు. అక్కడ గోడ కడుతున్న కూలీలకు గోడపై పూర్తి అవగాహన లేకపోయినా, కనీసం అలాంటి అవగాహన ఉన్న వాడి క్రింద పనిచేస్తున్నారు. కనీసం ఆ చైనా గోడను పర్యవేక్షిస్తూ ఓ చక్రవర్తి ఉన్నాడు. కనీసంలో కనీసం అలా ఒకడున్నాడని అక్కడ పనిచేస్తున్న కూలీలకు తెలుసు. కానీ ఈ ప్రపంచాన్ని పర్యవేక్షిస్తూ, ఆదిమధ్యాంతం దీని అనుపానులు తెలిసిన వాడొకడున్నాడన్న పూచీ కూడా మనకి లేదు. గుడ్డెద్దు చేలో పడ్డట్టు ఇటుకలు పేరుస్తూ పోవడమే. కట్టు! కట్టు! ఎందుక్కడుతున్నావో నీకనవసరం. కట్టడం కోసమే నువ్వు పుట్టావు. కడుతూ కడుతూ చస్తావు. నీ జీవితం ఈ మహాకుడ్యంలో చిన్న భాగం, చిన్న ముక్క. నీకు కేటాయించిన స్థలంలో నీ ముక్క వరకూ నువ్వ కట్టుకో. అది అనుకున్నట్టుగా పూర్తి చేసి సంతృప్తిగా చచ్చిపో. అంతేగాని ఏకమొత్తంగా దీన్ని చూడాలనుకుంటే, అర్థం చేసుకోవాలనుకుంటే, చివరకు అసంతృప్తితోనే చస్తావ్‌!

ఇలాంటి గంభీరమైన సమస్యల్ని నెత్తికెక్కించుకుని అలసిపోవడం నాకో సరదా. నాకేంటంటే, కాస్త కావరం ఎక్కువ. Megalomaniac is the word for me. నా కక్కర్లేనివన్నీ నాకే కావాలనుకుంటాను. అయినా అనుకోకపోతే ఎలా? అరే యార్‌ ఇస్‌ దునియా మే పైదా హువే, ఫిర్‌ ఇసే పూరా జాన్‌కర్‌ హీ మర్‌నా చాహియే; హైకీ నహీ? మళ్ళీ ఇక్కడే పుడతామో, వేరే గెలాక్సీలో వేరే గ్రహం మీదే పుడతామో, అసలు పుట్టనే పుట్టమో ఎవడికి తెలుసు? ఒక్క ఛాన్సు, ఒకే ఒక్క ఛాన్సీ భూమ్మీద. కాబట్టి ఇక్కడ ఏది నిజమో— ఏది ఒకే ఒక్క నిజమో— తెలుసుకోవాలి కదా. అదీ నా మతం. కాని తెలుసుకోగలమా? ఈ ప్రపంచం అలా పూర్తిగా తెలుసుకునేందుకు వీలైన అమరికేనా? ఇంకా సరిగ్గా అడగాలంటే— మన మెదడు ఈ ప్రపంచాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకునేందుకు వీలైన అమరికేనా?

నాకిప్పుడోటి గుర్తొస్తోంది. ఒకసారి నేనో పార్కులో పచ్చికలో కూర్చున్నాను. నా కాళ్ళ దగ్గర్నించీ ఒక బుల్లి గొంగళీ పురుగు పాకుతూపోతోంది. పచ్చ గడ్డి ఈనెల మీదగా నానా తంటాలు పడుతూ, చాలా నెమ్మదిగా పాకుతోంది. నిముషానికి చచ్చీ చెడీ ఓ పదంగుళాలు పాకగలుగుతోందేమో. నేను దాన్ని నా కాళ్ళ దగ్గర్నించీ రెండడుగుల దూరం వెళ్ళనిచ్చాను. అప్పుడు చేతికందుబాటులో ఉన్న ఓ ఎండుటాకు తీసుకుని అది వెళ్ళే దారిలో పడుకోబెట్టాను. అది అమాయకంగా దాని మీదకు ఎక్కింది. ఎక్కగానే ఆ ఎండుటాకును ఎత్తి మళ్ళా నా కాళ్ళ దగ్గరకే తెచ్చిపెట్టాను. అంటే అది ప్రయాణం ఎక్కణ్ణించీ ప్రారంభించిందో అక్కడికే తీసుకు వచ్చి పెట్టానన్నమాట. కానీ దానికీ సంగతి తెలీదు. తాను ఏ అంతరాయం లేకుండా నిర్విరామంగా పాకుతూ పోతున్నాననే అనుకుంటోంది. నాకు దాని మీద జాలేసింది. పాపం, ఐదు నిముషాలపాటు తాను పడిన శ్రమంతా వ్యర్థమైపోయిందన్న విషయం కూడా తెలీకుండా, ఎండుటాకు దిగి, మళ్ళీ పాకిన దారినే పాకుతూపోతోంది. అది వచ్చిన దారి గుర్తుపెట్టుకుంటుందా? "అరే! ఇందాక ఈ ఈనె మీంచే నడిచాను కదా, మళ్ళీ ఎదురొచ్చిందేంటిది''- అని అనుకుంటుందా? అనుకోలేదు. ఎందుకంటే దానికి వచ్చిన దారిని గుర్తు పెట్టుకునే మెదడు లేదు; మనలా వర్తమానాన్ని జ్ఞాపకాలుగా మార్చుకుని గతపు సంచీలో పోగేసుకునే మెదడు దానికి లేదు. తన చుట్టూ ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి తగిన మెదడు దానికి లేదు.

ఇదే ఉదాహరణని మనిషికీ అన్వయించవచ్చుననుకుంటా. మన మెదడుకి గొంగళీపురుగు లాగే ఈ ప్రపంచాన్ని— లేదా ఇంకా విశాలంగా— విశ్వాన్ని అర్థం చేసుకునే సత్తా లేదు. కాని గొంగళిపురుగుకి రాని ప్రశ్నలు మనిషికే ఎందుకు వస్తాయి. గొంగళి పురుగెపుడూ భూమ్మీద తన ఉనికికి పూర్వాపరాలేమిటీ, మూలాలేమిటీ అని ఆలోచించదు. ఈగలు, దోమలు, ఆవులు, గేదెలు, కాకులు, గ్రద్దలు ఇవేవీ ఆలోచించవు. ఎందుకంటే వాటి మెదడుకి తమ జ్ఞాపకాల్ని విశ్లేషించి కాన్సెప్ట్స్‌గా తయారు చేసుకోగల శక్తి లేదు. వాటిలో వర్తమానం ఉన్నంత బలంగా గతం, భవిష్యత్తు ఉండవు. గొంగళి పురుగు సీతాకోక చిలుకగా తన తన భవిష్యత్తెలా ఉండబోతోందనే దాని గురించి కలలు కనదు. సీతాకోక చిలుక కూడా తన గొంగళిపురుగు గతాన్ని తల్చుకోదు. వాటికి బతకడం ఒక అలవాటంతే. గొంగళీ పురుగుకు పాకడం ఒక అలవాటు. ఆకులు తినడం ఒక అలవాటు. ఆకు కింద కకూన్‌లో పడుకుని సీతాకోక చిలకగా మారడం ఒక అలవాటు. సీతాకోక చిలకగా మారాక పూల మకరందాన్ని సేవించడం ఒక అలవాటు. అలా సేవిస్తూ సేవిస్తూ ఒన్‌ ఫైన్‌ మార్నింగ్‌ చచ్చిపోవడం ఒక అలవాటు. ప్రతీ గొంగళిపురుగు ఇదే చేస్తుంది. మనుషుల్లో కూడా చాలా మంది జీవించడాన్ని ఒక అలవాటుగా చేసేసుకుంటారు. చదువు, ఉద్యోగం, పెళ్ళి, ప్రత్యుత్పత్తి, పిల్లలకు మళ్ళా చదువు, వాళ్ళ ఉద్యోగాలు, ఒన్‌ ఫైన్‌ మార్నింగ్‌ చచ్చిపోవడం— ఇలా అలవాటు ప్రకారం బతికేస్తారు. అలవాటులో సౌకర్యం ఉంటుంది. వెచ్చదనం ఉంటుంది. Habit is heaven. కాని అలవాటు నుండి బయటకొస్తే మాత్రం ఏమంత సౌకర్యంగా ఉండదు——

(ENOUGH!! I don't feel like writing it anymore. ఇప్పుడేం రాయబుద్దేయడం లేదు. అసలు ఇదంతా ఎందుకు రాయబుద్దేసిందంటే, ఇందాకే అంతర్జాలంలో ఒక వ్యాసం చదివాను. చాలా నచ్చింది. మీకందరికీ లింక్‌ ఇద్దామనుకున్నాను. కాని ఉట్టి లింకిస్తే ఏం బావుంటుందని ఈ ఉపోద్ఘాతం మొదలుపెట్టాను. మొదలు పెట్టినపుడు ఏదో అర్థవంతమైందే రాయబోయాను. కానీ ఊహూ! రాను రాను అసలు విషయానికి దూరంగా డైగ్రెస్‌ అవుతూ పోతున్నాను. చివరికి దీన్ని చివరికంటా రాస్తే "ఈ వ్యాసానికీ నువ్విచ్చిన లింకుకీ సంబంధం ఏంటని'' మీరు గదమాయించినా గదమాయిస్తారు. నిజానికి రాసే విషయంపై నేను చాలా క్లియర్‌గా ఉన్నాను. అక్షరాల దాకా వచ్చేసరికే మెదడు మబ్బైపోయింది. ఇవాళ మూడ్‌ లేదు. కాబట్టి చుప్‌ చాప్‌ లింకిచ్చేస్తున్నాను. చదువుకోండి. చదివాకా ఇలాంటి ఆలోచనలేవైనా వస్తే మీ పాట్లు మీరు పడండి.)

0 స్పందనలు:

మీ మాట...