May 24, 2009

క్రిస్మస్ స్టోరీ

నబొకొవ్ ఇరవయ్యో పడి చివర్లో రాసిన కథ "క్రిస్మస్ స్టోరీ" అంతర్జాలంలో దొరికింది. ఈ కథపై నబొకొవ్‌కే పెద్దగా మమకారం లేదనుకుంటా. తరువాత వచ్చిన కథాసంపుటులు వేటిలోనూ దీన్ని చేర్చడానికి ఒప్పుకోలేదట. నిజమే, ఇందులో నబొకొవ్‌ కథల్లో పరిపాటిగా తారసిల్లే శిల్ప విన్యాసాలేమీ లేవు. "Slice-of-life" కథలంటారే, ఆ జాబితాలో చేరుతుంది. ముఖ్యపాత్ర నవొద్వొత్సెవ్ ఓ మోస్తరు రచయిత (ఆ పేరు పలికే తీరు అదే అనుకుంటున్నాను). "మోస్తరు రచయిత" అంటే ఏమాత్రం కల్పనాశక్తి లేక, దాన్ని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు సామాజిక న్యాయాన్యాయాల్ని వస్తువులుగా తీసుకుని రచనల్ని చుట్టబెట్టేసే మార్క్సిస్టు రచయిత. "మార్క్సిస్టు రచయిత" అంటే నబొకొవ్ అసహ్యించుకునే రకం రచయితన్నమాట. నబొకొవ్‌కి సామ్యవాదం అంటే కిట్టదు. "టైరంట్స్ డిస్ట్రాయ్డ్" లాంటి కథల్లో లెనిన్, స్టాలిన్ల నియంతృత్వాన్ని తలపింపజేసే పాత్రలను వ్యంగ్య ధోరణిలో చిత్రిస్తాడు. సూటిగా ఏ వ్యాఖ్యానాలూ చేయడు, ఏ తీర్పూ ఇవ్వడు; కానీ చదువుతున్నప్పుడు అన్యాపదేశంగా పాఠకులకు అలాంటి పాత్రలపై చిన్నచూపు కలిగేలా చేస్తాడు. సామ్యవాదాన్ని సమర్థించే రచయితలన్నా అదే అయిష్టత. ఉదాహరణకి "లెక్చర్స్ ఆఫ్ రష్యన్ లిటరేచర్"లో ప్రముఖ రష్యన్ రచయిత మాక్సిమ్ గోర్కీ మీద ఆయన వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలివి:

"As a creative artist, Gorki is of little importance. But as a colorful phenomenon in the social structure of Russia he is not devoid of interest."

"Feeling that he had to find some compensation for the poverty of his art and the chaos of his ideas, he always went after the striking subject, the contrast, the conflict, the violent and the harsh—and because what reviewers call "a powerful story" distracts the gentle reader from any true appreciation, Gorki made a strong exotic impression on his readers in Russia and then on his readers abroad."

గోర్కీ విషయంలో సామ్యవాద అనుకూలత్వంతో పాటూ, రచనల్లో కల్పనాశక్తి లోపించడం కూడా నబొకొవ్ అయిష్టతకు ముఖ్యకారణం. ఈ కథలో ముఖ్య పాత్రయిన రచయిత కూడా గోర్కీ తరహా రచయితే. ఓచోటైతే తన పేరు ఎవరో ఎప్పుడో గోర్కీతో కలిపి ప్రస్తావించడం తలుచుకు మురిసిపోతాడు కూడా. కథలో వస్తురాహిత్యం, శిల్ప రాహిత్యం చూస్తే నబొకొవ్ కేవలం ఈ సజ్జు రచయితలపై తన అయిష్టత వ్యక్తం చేయడానికే ఈ కథ రాసినట్టనిపించింది. ఆయన మిగతా కథల్తో పోలిస్తే ఈ కథలో ఏ ప్రత్యేకతా లేదు. కానీ, అంతర్జాలంలో అరుదుగా దొరికే నబొకొవ్ రచనల్లో ఒకటి గనుక ఇక్కడ ఇస్తున్నాను.

0 స్పందనలు:

మీ మాట...